Honderd keer honderd
In de laatste honderd dagen van 2010 (van 23 september tot 31 december) publiceerde ik elke dag een stukje van precies honderd woorden over een dierbaar album. Het doel was niet te vertellen waarom een album goed is, maar waarom het voor mij persoonlijk een bijzonder album is. Dat werd soms een jeugdherinnering, soms een anekdote, soms de beschrijving van een specifiek gevoel – en vaak iets tussen die dingen in.
Uitgeverij De Arbeiderspers maakte er in 2011 een e-book van. Dat kun je hier downloaden. De Spotify-playlist vind je hier.
U2 – The Joshua Tree
See the stone set in your eyesSee the thorn twist in your side
I wait for you
Toen ik twaalf was schreef ik in een schrift alvast op welke nummers op mijn begrafenis gedraaid moesten worden. U2, schreef ik op, zo netjes mogelijk, toen een streepje en toen With Or Without You. Nu schrijf ik geen liedjes meer op voor mijn begrafenis en als ik het nog deed, zat ‘With Or Without You’ er niet meer bij. Toen vond ik de outro het mooist, waar het liedje lijkt weg te sterven maar dan toch, alsof je hem bij de hand hebt gepakt, nog een keer terugkomt. Om daarna pas langzaam maar definitief de stilte in te gaan.
Spinvis – Spinvis
De ochtenden zijn wit en koudEn hoe je ook je stuur vasthoudt
De wind komt door je handschoenen heen
Je vingers zijn versteend
Met dunne fietsbanden, het profiel grotendeels afgesleten, over het bruggetje. Oppassen, die kan glad zijn. Regendruppels vallen in mijn nek. Een paar meter verderop maken ze kleine kringetjes in het water. Een bocht naar rechts, het rode fietspad langs het grijze domein van de langsrijdende auto’s. De mouwen van mijn winterjas zijn net niet lang genoeg om mijn handen in te verstoppen, in elk geval niet als ik ondertussen mijn stuur nog wil vasthouden. Nederland in de herfst, wanneer we allemaal alweer lijken te zijn vergeten dat het ooit zomer was. Dat we op plastic stoeltjes in groene tuinen zaten.
Bonnie ‘Prince’ Billy – Master And Everyone
And you do what you wantAnd I will do what I want
I’m now free of master and everyone
Servant of all and servant to none
Flarden van een bijna fluisterend gesprek tussen twee collega’s, lang geleden, zijn nu nog bij me. Over een album dat gedraaid was op de begrafenis van de vader van een van hen. Kalme, berustende liedjes die tot steun waren geweest in een zware periode. Ik mengde me niet in het gesprek, kende die vader niet en eigenlijk ook die collega’s niet goed genoeg om me ermee te bemoeien. ‘s Avonds zocht ik wél het album op. Nu is elke keer dat ik naar Master and Everyone luister een bosje bloemen op het graf van iemand die ik nooit heb gekend.
Elbow – The Seldom Seen Kid
We took the town to town last nightWe kissed like we invented it
And now I know what every step is for
To lead me to your door
Ik fietste door Utrecht, straten die zich langzaam opmaakten voor de winter, nat, zich met moeite losmakend van een ochtendmist die wat langer uitsliep. Ik dacht aan de keuken waar ik die ochtend had gestaan, de douche waar ik had gedoucht, mijn tanden had gepoetst met háár borstel. Ze kwam tegenover me staan en zoende me. Ze sloot haar ogen en wankelde even, met haar voeten het evenwicht weer opzoekend. ‘Dat moest even’, zei ze. ‘Dat mag toch?’ Ja, dat mocht. Dat mocht als liefdesliedjes voortaan elke dag zo zouden klinken in de mistige straten van Utrecht in de herfst.
Damien Rice – 9
The window’s open nowAnd the winter settles in
We’ll call it Christmas
When the adverts begin
Was ik toch zomaar vergeten de metro uit te stappen. Nu stond ik een halte te ver, te wachten op de metro die me weer terug kon brengen. Een donkere avond. Amsterdam sprak tegen me via de reclameborden in de verte, neon woorden waarvan altijd wel één letter geen licht meer gaf. Het was een avond en een dag en een week die ik me nu nog herinner omdat ik naar 9 luisterde. En 9 was de vriend die op het perron naast me stond en zei dat ik snel weer opgehaald zou worden. Daar kwam de metro al aan.
The National – Alligator
I’m Mr. NovemberI won’t fuck us over
I won’t fuck us over
I’m Mr. November
‘What are you listening to?’, vroeg een van de Amerikaanse mannen die in de Utrechtse stadsbus naast me stonden. Ze keken uit het raam en probeerden alle Nederlandse woorden die ze tegenkwamen uit te spreken. Huis leverde nog de grootste problemen op. Hoews. Hoe-ies. ‘The National’, zei ik. De Amerikaan veerde op. ‘Wow, they’re great’, zei hij en hij begon plotseling de hele bus bij elkaar te schreeuwen. ‘I won’t fuck us over, I’m mister October!’ Verschrikt keken andere passagiers zijn kant op. ‘Or, wait, it’s “November”, isn’t it?’, zei hij toen zachtjes tegen me, schuldig, ineengedoken.
Radiohead – OK Computer
That’s it, sirYou’re leaving
The crackle of pigskin
The dust and the screaming
Omdat anderen om ons heen het deden, begonnen wij ook een klein vuurtje. Het was al drie dagen erg warm. De laatste avond legde zijn schaduw over duizenden roze petjes. Limp Bizkit had het podium net verlaten, Pinkpop 2001 had nog één concert te gaan. Dat vuurtje moest direct weer uit, zei een beveiliger tegen ons. Voor je het weet loopt het uit de hand. Ik gehoorzaamde en bedacht dat het allemaal minder stoer uitpakte dan ik had gehoopt. ‘This is the closest we ever come to Limp Bizkit’, zei Thom Yorke van Radiohead, en toen speelden ze Paranoid Android.
R.E.M. – Automatic For The People
It’s these little thingsThey can pull you under
Live your life
Filled with joy and wonder
Tom Cruise rende in slow motion door de verlaten straten van een New Yorkse nacht. Een in troosteloze gebouwen verdrinkende achterbuurt, donkergrijze ramen en deuren. Op zoek naar een vrouw, wanhopig. Hij had een masker op omdat zijn gezicht verminkt was. Ik zat naast mijn jeugdliefde in de bioscoop, een afspraakje ter viering van drie maanden verkering. Ik had haar netjes opgehaald en zou haar weer netjes thuisbrengen. De film had een nummer dat ik kende, uit de huiskamer waar ik in opgegroeid was. Ik zong zachtjes mee en keek opzij, in zestienjarige ogen vol toekomst. Oh-oh. Oh-oh-o-oh, sweetness follows.
The Beatles – One
Love, love me doYou know I love you
I’ll always be true
So please, love me do
We kregen dat rode doosje met die gele één erop wel twintig keer binnen, ook al waren we maar een klein filiaal. Ik haalde er een uit het cellofaan en was benieuwd naar hoe die zeventwintig liedjes zouden klinken, al waren ze allemaal ook toen al met mijn leven vergroeid als de moedervlekken op mijn rug en de knoesten op mijn houten eenpersoons bed. Ik liep over de blauwe vloerbedekking en zong mee. Acht december 2000, mijn derde werkdag in de Free Record Shop. Ik vroeg alle klanten of ze nog wisten wat er precies twintig jaar geleden gebeurd was.
Neil Young – Harvest
Find a place to call my ownAnd try to fix up
Start a brand new day
Ik zat op de koude plavuizen van de woonkamer. Mijn kleine vingers trokken langs de cementen lijntjes die er tussendoor lagen. Naast mij de grote plantenbak. Ik keek naar de donkere potgrond achter het dikke glas, waar ik eens wormen in had losgelaten om te zien hoe ze licht en donker zand mixten. Mijn vader pakte een cd-hoesje met een kleur die toen al ouderwets was. Drukte de cd-speler open en legde, voorzichtig als altijd, het schijfje erin. Hij liep de kamer in, de muziek achterlatend, met die mondharmonica die nu nog het lijntje cement is tussen al mijn jeugdherinneringen.